AW Veilig opgroeien (afgerond)

De AWTJ Veilig Opgroeien (2015-2019) streefde naar een leeromgeving voor professionals, jongeren en hun ouders. Doel daarbij was het creëren van een optimale verbinding tussen preventieve hulp aan gezinnen bij het gewone opgroeien, en zorg voor kinderen en gezinnen die te maken hebben met kindermishandeling en seksueel misbruik. De werkplaats ambieerde daarbij kwaliteitsversterking van deze ondersteuning, hulp en zorg. Bij alle activiteiten lag de nadruk op praktijkgericht onderzoek en intensieve betrokkenheid van het werkveld.

Uitdaging

In Nederland worden jaarlijks ruim 118.000 kinderen mishandeld. Bij (vermoedens van) kindermishandeling moeten professionals uit verschillende sectoren elkaar snel kunnen vinden. Denk daarbij aan de sectoren zorg, welzijn, onderwijs, politie en justitie. In de praktijk blijkt dat echter niet altijd te lukken.

Academische Werkplaats Kindermishandeling (AWK)

De Academische Werkplaats Kindermishandeling (AWK) was de voorganger van de AWTJ Veilig Opgroeien. De AWK werkte in de periode 2010-2017 bij de aanpak van huiselijk en seksueel geweld aan de bevordering van multidisciplinaire, intersectorale samenwerking. De AWK realiseerde het Multidisciplinair Centrum aanpak Kindermishandeling (MDCK) in Hoofddorp en richtte ook het landelijk opleidingscentrum kindermishandeling (LOCK) in.
Lees verder

Opbrengsten AWTJ Veilig Opgroeien
1. Preventie

De AWTJ Veilig Opgroeien zocht naar een betere invulling van preventieve interventies en aansluiting daarvan bij hulp en zorg. Ook richtte ze zich op het vroegtijdig signaleren en voorkomen van kindermishandeling en seksueel misbruik. Daarbij betrok de werkplaats professionals in het sociale domein, zoals CJG-professionals, welzijnswerkers, onderwijzers, gedragswetenschappers en wijkagenten. Doel was elkaar snel te vinden, met elkaar samen te werken, de veiligheid van het betreffende kind te beoordelen en op een juiste manier te interveniëren. De AWTJ Veilig Opgroeien richtte daartoe drie leerwerkgroepen in.
Lees verder

2. GIPS-methodiek en TOP-3 methodiek

De borging van goed gezamenlijk feitenonderzoek en van specialistisch onderzoek, hulp en zorg bij kindermishandeling en seksueel misbruik binnen het Multidisciplinair Centrum aanpak Kindermishandeling (MDCK) is een belangrijk succes. Daarbij gaat het ook om het afschalen naar het CJG, op het moment dat dit weer geëigend is.

In feite gaat het om een succes van de AWK. De AWTJ Veilig Opgroeien heeft geprobeerd om voor het MDCK een methodiek te ontwikkelen, namelijk de GIPS-methodiek. Deze methodiek bleek omslachtig te zijn. Op grond van de bevindingen is de methodiek daarom aangepast tot een nieuwe methodiek voor intersectorale teams, namelijk de TOP-3 methodiek. Maar dat gebeurde pas ná beëindiging van de AWTJ Veilig Opgroeien. De GIPS-methodiek wordt bijna niet meer gebruikt, maar het voortvloeisel, de TOP-3 methodiek, wordt landelijk veel toegepast.
Lees verder

3. KinderrechtenNU

Het project KinderrechtenNU heeft binnen de AWTJ Veilig Opgroeien een warm onthaal gekregen. Dit project had tot doel kindermishandeling bespreekbaar te maken en kinderen uit de groepen 7 en 8 van de basisschool mondiger te maken wanneer ze worden geconfronteerd met kindermishandeling. Het moest ertoe leiden dat kinderen steun zoeken bij volwassenen die ze vertrouwen. Om de kinderparticipatie te stimuleren werden er kinderrechtencoaches opgeleid. KinderrechtenNU wordt inmiddels stap voor stap op de basisscholen in de regio Haarlem aangeboden. Ook elders in het land heeft het project voet aan de grond. Diverse instellingen, zoals gemeenten, maatschappelijke organisaties en scholen, kunnen hiervan gebruikmaken. Er is echter geen theoretische onderbouwing voor KinderrechtenNU. De AWTJ Veilig opgroeien is er niet aan toegekomen de effectiviteit van de methode te onderzoeken. De beschrijving van KinderrechtenNU is te vinden op de eigen website.

4. Transformatiespiegel

Een ander belangrijk project van de AWTJ Veilig Opgroeien was de zogenoemde Transformatiespiegel. Die combineert praktijkverhalen en kwantitatieve data met elkaar. Daarmee kun je de lokale praktijk een spiegel voorhouden. Dit helpt professionals bij hun antwoord op de vraag of ze met hun transformatiedoelstellingen in de praktijk goed uit de voeten kunnen.

Van de Transformatiespiegel is er een eerste opzet. Die is besproken met het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Nu de AWTJ Veilig opgroeien is beëindigd kan deze eerste opzet eventueel door andere organisaties gebruikt worden om verder te ontwikkelen.

5. Samenwerking Werkplaats Sociaal Domein

De AWTJ Veilig Opgroeien heeft op verschillende terreinen samengewerkt met de Werkplaats Sociaal Domein. Tientallen professionals deden hieraan mee en konden zo hun kennis ontwikkelen. Bijvoorbeeld over het inschatten, signaleren en aanpakken van veiligheidsrisico’s voor kinderen. Daarnaast werkte de AWTJ Veilig Opgroeien samen met de Vrije Universiteit Amsterdam, het Kinder- en Jeugdtraumacentrum (KJTC), ouders en kinderen.

Lessons learned

Wat zijn de belangrijkste lessen die men heeft opgedaan tijdens het traject van de werkplaats en de uitvoering van de inhoudelijke projecten? Deze vind je op de pagina Lessons learned.